అర్జున విషాదయోగం
శ్రీమద్భగవద్గీత — ప్రథమ అధ్యాయం
అర్జునవిషాద యోగం
భగవద్గీత ప్రథమ అధ్యాయంలో 47 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ఈ అధ్యాయంలో కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడు తన బంధువులు, గురువులు, మిత్రులు ఎదుట నిలిచి ఉండటం చూసి కలిగిన విషాదం, ధర్మసంకటం వివరించబడుతుంది.
శ్లోకం 1
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ
ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే సమవేతా యుయుత్సవః ।
మామకాః పాండవాశ్చైవ కిమకుర్వత సంజయ ॥ 1 ॥
అర్థం:
ధృతరాష్ట్రుడు సంజయుడిని అడిగాడు: “ఓ సంజయా! ధర్మభూమి అయిన కురుక్షేత్రంలో యుద్ధం చేయాలనే ఉద్దేశంతో సమావేశమైన నా కుమారులు, పాండవులు ఏమి చేశారు?”
శ్లోకం 2
సంజయ ఉవాచ
దృష్ట్వా తు పాండవానీకం వ్యూఢం దుర్యోధనస్తదా ।
ఆచార్యముపసంగమ్య రాజా వచనమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
అర్థం:
సంజయుడు చెప్పాడు: పాండవుల సైన్యం యుద్ధానికి చక్కగా సిద్ధమై ఉన్నదాన్ని చూసిన దుర్యోధనుడు తన గురువు ద్రోణాచార్యుని దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా మాట్లాడాడు.
శ్లోకం 3
పశ్యైతాం పాండుపుత్రాణామాచార్య మహతీం చమూమ్ ।
వ్యూఢాం ద్రుపదపుత్రేణ తవ శిష్యేణ ధీమతా ॥ 3 ॥
అర్థం:
“ఆచార్యా! మీ తెలివైన శిష్యుడు ద్రుపదుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు ఏర్పాటు చేసిన పాండవుల ఈ గొప్ప సైన్యాన్ని చూడండి.”
శ్లోకం 4
అత్ర శూరా మహేష్వాసా భీమార్జునసమా యుధి ।
యుయుధానో విరాటశ్చ ద్రుపదశ్చ మహారథః ॥ 4 ॥
అర్థం:
ఈ సైన్యంలో భీముడు, అర్జునుడితో సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన గొప్ప విలుకాండ్రు ఉన్నారు. యుయుధానుడు, విరాటుడు, మహారథుడైన ద్రుపదుడు వంటి వీరులు ఉన్నారు.
శ్లోకం 5
ధృష్టకేతుశ్చేకితానః కాశిరాజశ్చ వీర్యవాన్ ।
పురుజిత్కుంతిభోజశ్చ శైబ్యశ్చ నరపుంగవః ॥ 5 ॥
అర్థం:
ధృష్టకేతువు, చేదిరాజు, వీరుడైన కాశీరాజు, పురుజిత్తు, కుంతిభోజుడు, శైబ్యుడు వంటి గొప్ప యోధులు కూడా పాండవుల సైన్యంలో ఉన్నారు.
శ్లోకం 6
యుధామన్యుశ్చ విక్రాంత ఉత్తమౌజాశ్చ వీర్యవాన్ ।
సౌభద్రో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వ ఏవ మహారథాః ॥ 6 ॥
అర్థం:
పరాక్రమశాలి యుధామన్యుడు, వీరుడైన ఉత్తమౌజుడు, సుభద్ర కుమారుడైన అభిమన్యుడు, ద్రౌపది కుమారులు—వీరందరూ మహారథులు.
శ్లోకం 7
అస్మాకం తు విశిష్టా యే తాన్నిబోధ ద్విజోత్తమ ।
నాయకా మమ సైన్యస్య సంజ్ఞార్థం తాన్ బ్రవీమి తే ॥ 7 ॥
అర్థం:
“ఓ ద్విజోత్తమా! ఇప్పుడు మా సైన్యంలో ఉన్న ముఖ్యమైన నాయకులను కూడా తెలుసుకోండి. వారిని మీకు వివరిస్తాను.”
శ్లోకం 8
భవాన్భీష్మశ్చ కర్ణశ్చ కృపశ్చ సమితింజయః ।
అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ సౌమదత్తిస్తథైవ చ ॥ 8 ॥
అర్థం:
మీరు (ద్రోణాచార్యుడు), భీష్ముడు, కర్ణుడు, యుద్ధంలో విజేత అయిన కృపాచార్యుడు, అశ్వత్థామ, వికర్ణుడు, సోమదత్తుని కుమారుడు భూరిశ్రవుడు మా సైన్యంలో ఉన్నారు.
శ్లోకం 9
అన్యే చ బహవః శూరా మదర్థే త్యక్తజీవితాః ।
నానాశస్త్రప్రహరణాః సర్వే యుద్ధవిశారదాః ॥ 9 ॥
అర్థం:
ఇంకా నా కోసం ప్రాణాలను సైతం త్యజించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న అనేకమంది వీరులు ఉన్నారు. వారు వివిధ రకాల ఆయుధాలను ఉపయోగించడంలో నిపుణులు, యుద్ధవిద్యలో ప్రావీణ్యం కలవారు.
శ్లోకం 10
అపర్యాప్తం తదస్మాకం బలం భీష్మాభిరక్షితమ్ ।
పర్యాప్తం త్విదమేతేషాం బలం భీమాభిరక్షితమ్ ॥ 10 ॥
అర్థం:
భీష్ముడు రక్షిస్తున్న మా సైన్యం అపారమైనది; భీముడు రక్షిస్తున్న పాండవుల సైన్యం పరిమితమైనది అని దుర్యోధనుడు తన సైన్యాన్ని ఉత్సాహపరచడానికి అన్నాడు.
శ్లోకం 11
అయనేషు చ సర్వేషు యథాభాగమవస్థితాః ।
భీష్మమేవాభిరక్షంతు భవంతః సర్వ ఏవ హి ॥ 11 ॥
అర్థం:
“మీరు అందరూ మీ మీ స్థానాల్లో ఉండి, అన్ని వైపుల నుంచి భీష్మ పితామహుడిని తప్పకుండా రక్షించండి.”
శ్లోకం 12
తస్య సంజనయన్హర్షం కురువృద్ధః పితామహః ।
సింహనాదం వినద్యోచ్చైః శంఖం దధ్మౌ ప్రతాపవాన్ ॥ 12 ॥
అర్థం:
దుర్యోధనుడికి ఉత్సాహం కలిగించేందుకు కురువంశ వృద్ధుడైన భీష్ముడు సింహనాదంలా గట్టిగా గర్జించి తన శంఖాన్ని పూరించాడు.
శ్లోకం 13
తతః శంఖాశ్చ భేర్యశ్చ పణవానకగోముఖాః ।
సహసైవాభ్యహన్యంత స శబ్దస్తుములోఽభవత్ ॥ 13 ॥
అర్థం:
ఆ తర్వాత శంఖాలు, భేరీలు, ఢంకాలు, ఇతర యుద్ధ వాద్యాలు ఒకేసారి మోగాయి. వాటి శబ్దం ఎంతో భయంకరంగా మారింది.
శ్లోకం 14
తతః శ్వేతైర్హయైర్యుక్తే మహతి స్యందనే స్థితౌ ।
మాధవః పాండవశ్చైవ దివ్యౌ శంఖౌ ప్రదధ్మతుః ॥ 14 ॥
అర్థం:
తెల్లని గుర్రాలు పూన్చిన అద్భుతమైన రథంలో ఉన్న శ్రీకృష్ణుడు, అర్జునుడు తమ దివ్యమైన శంఖాలను పూరించారు.
శ్లోకం 15
పాంచజన్యం హృషీకేశో దేవదత్తం ధనంజయః ।
పౌండ్రం దధ్మౌ మహాశంఖం భీమకర్మా వృకోదరః ॥ 15 ॥
అర్థం:
హృషీకేశుడైన శ్రీకృష్ణుడు పాంచజన్యం అనే శంఖాన్ని, అర్జునుడు దేవదత్తం అనే శంఖాన్ని, భీముడు పౌండ్రం అనే మహాశంఖాన్ని పూరించారు.
శ్లోకం 16
అనంతవిజయం రాజా కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।
నకులః సహదేవశ్చ సుఘోషమణిపుష్పకౌ ॥ 16 ॥
అర్థం:
కుంతీపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుడు అనంతవిజయం అనే శంఖాన్ని, నకులుడు సుఘోషం, సహదేవుడు మణిపుష్పకం అనే శంఖాలను పూరించారు.
శ్లోకం 17
కాశ్యశ్చ పరమేష్వాసః శిఖండీ చ మహారథః ।
ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాత్యకిశ్చాపరాజితః ॥ 17 ॥
అర్థం:
మహా విలుకాడైన కాశీరాజు, మహారథుడైన శిఖండి, ధృష్టద్యుమ్నుడు, విరాటుడు, ఎప్పుడూ ఓడిపోని సాత్యకి తమ తమ శంఖాలను పూరించారు.
శ్లోకం 18
ద్రుపదో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వశః పృథివీపతే ।
సౌభద్రశ్చ మహాబాహుః శంఖాన్దధ్ముః పృథక్పృథక్ ॥ 18 ॥
అర్థం:
ద్రుపదుడు, ద్రౌపది కుమారులు, మహాబాహువైన అభిమన్యుడు మరియు ఇతర రాజులు కూడా తమ తమ శంఖాలను పూరించారు.
శ్లోకం 19
స ఘోషో ధార్తరాష్ట్రాణాం హృదయాని వ్యదారయత్ ।
నభశ్చ పృథివీం చైవ తుములో వ్యనునాదయన్ ॥ 19 ॥1
అర్థం:
ఆ శంఖధ్వని ఆకాశాన్ని, భూమిని మార్మోగించింది. ఆ భయంకరమైన శబ్దం ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల హృదయాలను కలవరపరిచింది.
శ్లోకం 20
అథ వ్యవస్థితాన్దృష్ట్వా ధార్తరాష్ట్రాన్కపిధ్వజః ।
ప్రవృత్తే శస్త్రసంపాతే ధనురుద్యమ్య పాండవః ।
హృషీకేశం తదా వాక్యమిదమాహ మహీపతే ॥ 20 ॥
అర్థం:
ఓ రాజా! యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయంలో ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నారని చూసిన అర్జునుడు తన ధనుస్సును ఎత్తి శ్రీకృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
శ్లోకం 21–22
అర్జున ఉవాచ
సేనయోరుభయోర్మధ్యే రథం స్థాపయ మేఽచ్యుత ।
యావదేతాన్నిరీక్షేఽహం యోద్ధుకామానవస్థితాన్ ।
కైర్మయా సహ యోద్ధవ్యమస్మిన్ రణసముద్యమే ॥ 21–22 ॥
అర్థం:
అర్జునుడు అన్నాడు: “ఓ అచ్యుతా! నా రథాన్ని ఈ రెండు సైన్యాల మధ్యలో నిలపండి. యుద్ధం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారిని నేను చూడాలి. ఈ యుద్ధంలో నేను ఎవరెవరితో యుద్ధం చేయాలో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.”
శ్లోకం 23
యోత్స్యమానానవేక్షేఽహం య ఏతేఽత్ర సమాగతాః ।
ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్బుద్ధేర్యుద్ధే ప్రియచికీర్షవః ॥ 23 ॥
అర్థం:
దుర్బుద్ధి కలిగిన దుర్యోధనుడికి అనుకూలంగా, అతని కోసం యుద్ధం చేయడానికి ఇక్కడికి వచ్చిన వారందరినీ నేను చూడాలనుకుంటున్నాను.
శ్లోకం 24
సంజయ ఉవాచ
ఏవముక్తో హృషీకేశో గుడాకేశేన భారత ।
సేనయోరుభయోర్మధ్యే స్థాపయిత్వా రథోత్తమమ్ ॥ 24 ॥
అర్థం:
సంజయుడు చెప్పాడు: అర్జునుడు ఇలా చెప్పినప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు అతని మాటను అంగీకరించి, రెండు సైన్యాల మధ్యలో అద్భుతమైన రథాన్ని నిలిపాడు.
శ్లోకం 25
భీష్మద్రోణప్రముఖతః సర్వేషాం చ మహీక్షితామ్ ।
ఉవాచ పార్థ పశ్యైతాన్సమవేతాన్కురూనితి ॥ 25 ॥
అర్థం:
భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు మరియు ఇతర రాజుల ఎదుట రథాన్ని నిలిపి శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునితో, “పార్థా! ఇక్కడ సమావేశమైన కురువంశీయులందరినీ చూడు” అని అన్నాడు.
శ్లోకం 26
తత్రాపశ్యత్స్థితాన్పార్థః పితౄనథ పితామహాన్ ।
ఆచార్యాన్మాతులాన్భ్రాతౄన్పుత్రాన్పౌత్రాన్సఖీంస్తథా ।
శ్వశురాన్సుహృదశ్చైవ సేనయోరుభయోరపి ॥ 26 ॥
అర్థం:
అర్జునుడు రెండు సైన్యాలలో తన తండ్రులవంటి పెద్దలను, తాతలను, గురువులను, మేనమామలను, సోదరులను, కుమారులను, మనుమలను, స్నేహితులను, మామలను మరియు ఇతర బంధువులను చూశాడు.
శ్లోకం 27
తాన్సమీక్ష్య స కౌంతేయః సర్వాన్బంధూనవస్థితాన్ ।
కృపయా పరయావిష్టో విషీదన్నిదమబ్రవీత్ ॥ 27 ॥
అర్థం:
తన బంధువులందరూ యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడి ఉండటాన్ని చూసిన అర్జునుడు తీవ్ర కరుణతో నిండిపోయి దుఃఖిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
శ్లోకం 28
అర్జున ఉవాచ
దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ యుయుత్సుం సముపస్థితమ్ ।
సీదంతి మమ గాత్రాణి ముఖం చ పరిశుష్యతి ॥ 28 ॥
అర్థం:
“కృష్ణా! యుద్ధం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నా స్వజనులను చూసి నా శరీర అవయవాలు బలహీనపడుతున్నాయి. నా నోరు ఎండిపోతోంది.”
శ్లోకం 29
వేపథుశ్చ శరీరే మే రోమహర్షశ్చ జాయతే ।
గాండీవం స్రంసతే హస్తాత్త్వక్చైవ పరిదహ్యతే ॥ 29 ॥
అర్థం:
“నా శరీరం వణుకుతోంది. రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటున్నాయి. నా చేతిలోని గాండీవం జారిపోతోంది. నా చర్మం మండుతున్నట్లుగా అనిపిస్తోంది.”
శ్లోకం 30
న చ శక్నోమ్యవస్థాతుం భ్రమతీవ చ మే మనః ।
నిమిత్తాని చ పశ్యామి విపరీతాని కేశవ ॥ 30 ॥
అర్థం:
“కేశవా! నేను నిలబడలేకపోతున్నాను. నా మనస్సు తికమకగా ఉంది. నాకు అన్నీ ప్రతికూలమైన సూచనలే కనిపిస్తున్నాయి.”
శ్లోకం 31
న చ శ్రేయోఽనుపశ్యామి హత్వా స్వజనమాహవే ।
న కాంక్షే విజయం కృష్ణ న చ రాజ్యం సుఖాని చ ॥ 31 ॥
అర్థం:
“యుద్ధంలో నా స్వజనులను చంపడం వల్ల నాకు ఎలాంటి మేలు కనిపించడం లేదు. కృష్ణా! నాకు విజయం, రాజ్యం, సుఖాలు కూడా కోరుకోవాలనిపించడం లేదు.”
శ్లోకం 32–35
కిం నో రాజ్యేన గోవింద కిం భోగైర్జీవితేన వా ।
యేషామర్థే కాంక్షితం నో రాజ్యం భోగాః సుఖాని చ ॥ 32 ॥
త ఇమేఽవస్థితా యుద్ధే ప్రాణాంస్త్యక్త్వా ధనాని చ ।
ఆచార్యాః పితరః పుత్రాస్తథైవ చ పితామహాః ॥ 33 ॥
మాతులాః శ్వశురాః పౌత్రాః శ్యాలాః సంబంధినస్తథా ।
ఏతాన్న హంతుమిచ్ఛామి ఘ్నతోఽపి మధుసూదన ॥ 34 ॥
అపి త్రైలోక్యరాజ్యస్య హేతోః కిం ను మహీకృతే ।
నిహత్య ధార్తరాష్ట్రాన్నః కా ప్రీతిః స్యాజ్జనార్దన ॥ 35 ॥
అర్థం:
“గోవిందా! మనకు రాజ్యం ఎందుకు? భోగాలు, జీవితం ఎందుకు? ఎవరి కోసం మనం రాజ్యం, సుఖాలు కోరుతున్నామో వారే యుద్ధంలో మన ఎదుట నిలబడి ఉన్నారు. గురువులు, తండ్రులు, కుమారులు, తాతలు, మేనమామలు, మామలు, మనుమలు, బంధువులు అందరూ ఇక్కడ ఉన్నారు.
వారు నన్ను చంపినా నేను వారిని చంపాలని కోరుకోవడం లేదు. మూడు లోకాల రాజ్యాన్ని ఇచ్చినా వారిని చంపడం నాకు ఇష్టం లేదు. అలాంటప్పుడు కేవలం ఈ భూమి కోసం వారిని చంపి మనకు ఏమి ఆనందం కలుగుతుంది?”
శ్లోకం 36
పాపమేవాశ్రయేదస్మాన్హత్వైతానాతతాయినః ।
తస్మాన్నార్హా వయం హంతుం ధార్తరాష్ట్రాన్సబాంధవాన్ ।
స్వజనం హి కథం హత్వా సుఖినః స్యామ మాధవ ॥ 36 ॥
అర్థం:
“కృష్ణా! వీరు మనకు హాని చేసినా, వారిని చంపడం వల్ల పాపం మనకే వస్తుంది. ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను, వారి బంధువులను మనం చంపకూడదు. మన స్వజనులను చంపి మనం ఎలా సుఖంగా ఉండగలం?”
శ్లోకం 37–38
యద్యప్యేతే న పశ్యంతి లోభోపహతచేతసః ।
కులక్షయకృతం దోషం మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్ ॥ 37 ॥
కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః పాపాదస్మాన్నివర్తితుమ్ ।
కులక్షయకృతం దోషం ప్రపశ్యద్భిర్జనార్దన ॥ 38 ॥
అర్థం:
“లోభంతో బుద్ధి చెడిపోయిన వీరు కుటుంబాన్ని నాశనం చేయడం వల్ల కలిగే దోషాన్ని, మిత్రద్రోహం వల్ల కలిగే పాపాన్ని చూడకపోవచ్చు. కానీ మనం ఆ దోషాన్ని స్పష్టంగా చూస్తున్నాం కాబట్టి ఈ పాపకార్యం నుంచి ఎందుకు వెనక్కి తగ్గకూడదు?”
శ్లోకం 39
కులక్షయే ప్రణశ్యంతి కులధర్మాః సనాతనాః ।
ధర్మే నష్టే కులం కృత్స్నమధర్మోఽభిభవత్యుత ॥ 39 ॥
అర్థం:
“కుటుంబం నాశనమైతే తరతరాలుగా వస్తున్న కుటుంబ ధర్మాలు నశిస్తాయి. ధర్మం నశించినప్పుడు ఆ కుటుంబంలో అధర్మం పెరుగుతుంది.”
శ్లోకం 40
అధర్మాభిభవాత్కృష్ణ ప్రదుష్యంతి కులస్త్రియః ।
స్త్రీషు దుష్టాసు వార్ష్ణేయ జాయతే వర్ణసంకరః ॥ 40 ॥
అర్థం:
“కృష్ణా! కుటుంబంలో అధర్మం పెరిగితే కుటుంబంలోని స్త్రీల స్థితి కూడా దెబ్బతింటుంది. దాని వల్ల సామాజిక వ్యవస్థలో గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.”
శ్లోకం 41
సంకరో నరకాయైవ కులఘ్నానాం కులస్య చ ।
పతంతి పితరో హ్యేషాం లుప్తపిండోదకక్రియాః ॥ 41 ॥
అర్థం:
“ఈ విధమైన కుటుంబ విధ్వంసం కుటుంబాన్ని నాశనం చేసినవారికే కాకుండా ఆ కుటుంబానికే నరకప్రాయమైన పరిస్థితులను కలిగిస్తుంది. పితృకర్మలు, పిండోదకాది క్రియలు నిలిచిపోవడం వల్ల పూర్వీకులకు కూడా నష్టం కలుగుతుంది.”
శ్లోకం 42
దోషైరేతైః కులఘ్నానాం వర్ణసంకరకారకైః ।
ఉత్సాద్యంతే జాతిధర్మాః కులధర్మాశ్చ శాశ్వతాః ॥ 42 ॥
అర్థం:
“కుటుంబాన్ని నాశనం చేసే ఈ దోషాల వల్ల సామాజిక ధర్మాలు, కుటుంబ ధర్మాలు నశించిపోతాయి.”
శ్లోకం 43
ఉత్సన్నకులధర్మాణాం మనుష్యాణాం జనార్దన ।
నరకే నియతం వాసో భవతీత్యనుశుశ్రుమ ॥ 43 ॥
అర్థం:
“జనార్దనా! కుటుంబ ధర్మాలు నశించిన మనుషులు నరకప్రాయమైన దుస్థితిని అనుభవిస్తారని మేము పూర్వీకుల నుంచి విన్నాము.”
శ్లోకం 44
అహో బత మహత్పాపం కర్తుం వ్యవసితా వయమ్ ।
యద్రాజ్యసుఖలోభేన హంతుం స్వజనముద్యతాః ॥ 44 ॥
అర్థం:
“అయ్యో! రాజ్యసుఖాలపై ఆశతో మన స్వజనులను చంపడానికి సిద్ధపడటం ఎంతటి ఘోరమైన పాపం!”
శ్లోకం 45
యది మామప్రతీకారమశస్త్రం శస్త్రపాణయః ।
ధార్తరాష్ట్రా రణే హన్యుస్తన్మే క్షేమతరం భవేత్ ॥ 45 ॥
అర్థం:
“నేను ఆయుధాలు పట్టకుండా ఉన్నప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు ఆయుధాలతో నన్ను చంపినా అది నాకు మరింత మేలే. కానీ నేను నా స్వజనులను చంపడం మాత్రం చేయలేను.”
శ్లోకం 46
సంజయ ఉవాచ
ఏవముక్త్వార్జునః సంఖ్యే రథోపస్థ ఉపావిశత్ ।
విసృజ్య సశరం చాపం శోకసంవిగ్నమానసః ॥ 46 ॥
అర్థం:
సంజయుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పిన అర్జునుడు తన విల్లు, బాణాలను పక్కన పెట్టి, తీవ్ర దుఃఖంతో కలత చెందిన మనస్సుతో రథంలో కూర్చున్నాడు.
శ్లోకం 47
సంజయ ఉవాచ
విసృజ్య సశరం చాపం శోకసంవిగ్నమానసః ॥ 47 ॥
గమనిక:
ప్రచలిత పాఠంలో 46వ శ్లోకమే ప్రథమ అధ్యాయానికి ముగింపు శ్లోకంగా వస్తుంది; కొన్ని ముద్రణల్లో శ్లోక సంఖ్యలో భేదాలు కనిపించవచ్చు.
🌼 ప్రథమ అధ్యాయం యొక్క ప్రధాన భావం
అర్జునవిషాద యోగం మనకు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చూపిస్తుంది: అర్జునుడు గొప్ప వీరుడైనా, తన స్వజనులు, గురువులు, బంధువులు ఎదుట నిలబడటంతో తీవ్ర మానసిక సంఘర్షణకు గురయ్యాడు. “ధర్మం ఏమిటి? కర్తవ్యం ఏమిటి? బంధుత్వం కోసం కర్తవ్యాన్ని వదిలేయాలా?” అనే ప్రశ్నలు అతనిలో ఉద్భవించాయి. ఈ విషాదమే తరువాత శ్రీకృష్ణుడు అందించిన భగవద్గీత జ్ఞానానికి ప్రారంభ బిందువు అయింది.
Leave a Reply